21 sibate Roja Ziwanê Dayîke yê Cîhanî ya û hemeyê dinya de bitaybetî hetê şaranê ke ziwanê înan ameyê qedexekerdiş, tada dîya û tehqîr bîyê ra pîroz bena. Sedemo ke na roje sey Roja Ziwanê Dayîke ameyo qebulkerdiş zî no yo ke, roja 21 sibate 1952 de aktîvîstê ziwanî yê şarê Bangladeşî ke zafê xo wendekarê unîversîte bî, gama ke seba ziwanê xo numayîş kerd, hetê polîsan ra ameyî kiştiş ra dest pêkeno. Na bîyena ke ma behsê aye kenê, badê ke dewleta Pakîstanî ziwanê urduyan sey ziwano tekane yo resmî îlan kerd, bitaybetî bi beşdarbîyayîşê wendekaran hetê aktîvîstanê ziwanî yê bangladeşîyan ra no numayîş virazîyeno. Na roje ra pey, seba yadkerdişê nê aktîvîstan û seba ke vernî ro vîndîbîyayîşê bilez yê ziwanan bigêrîyo, hetê Lijneya Zanist û Perwerdeyî yê Yewîya Neteweyan (UNESCO) ra roja 21 sibate sey Roja Ziwanê Dayîke îlan bîya.

Amanc zî no yo ke hem aktîvîstê bangladeşî bêrê yadkerdiş hem zî derheqê ziwananê cîya-cîyayan ke hetê polîtîkayanê dewletan ra yenê vîndîkerdiş de warê cayî û gerdûnî de yew ferqkerdiş bêro meydan, ziwanî dezgeyanê resmîyan de (sey perwerdeyî) bêrê bikarardiş û muhafezekerdiş, vernî ro vîndîbîyayîşê zaftewirîya ziwanî ya dinya bêro girewtiş.

Ma sey dezgeyê DÎSA ke wazena kurdkî perwerde de û her warê rayapêroyî de bi hawayêko azad û seypê bêro bikarardiş û seba naye mucadele kenê, bi munasebetê 21ê sibate Roja Ziwanê Dayîke, ma hewce vînenê ke ancî îfade bikîm ke ma perwerdeyê bingeyê ziwanê dayîke ser o cuyêka zaf-ziwan û zaf-kulturî ya demokratîke ra bawer kenê û piştgirîya naye kenê. Çarçewaya programê ma yê “Verî Ziwanê Dayîke” de ma xebata xo ya derheqê na roje seba lehçeya kurdkî zazakî kenê dîyarî ke “Atlasê Ziwanê ke Binê Tehlukeyî de” yê UNESCOyî de ca gêna. Verî ma wazenê di broşurê ke ma bi zazakî amade kerdê pêşkêş bikîn (www.disa.org.tr).   

Roja 27 sibate 2013, Saete 17:00 de Enstîtuya Cigêrayîşanê Sîyasî û Sosyalî yê Dîyarbekirî (DÎSA) de ma do bi sernameyê “Munaqeşeyanê Ziwanê Dayîke û Zafziwanîye de Dîyalektê Kurdkî: Zazakî û Kurmancî” de yew aktîvîte virazîm. Nuştox Roşan Lezgîn ke hem amadekerdişê nê broşuranê bizazakî de hem zî averberdişê zazakî de wayîrê cayêkê muhîmî yo, do qisey bikero. Eke şima zî nê suhbetî de cayê xo bigîrê ma zaf şa benê. 

Wext: 27 Sibate 2013, Çarşeme

Ca û Saete: DÎSA, Saete 17:00

Adrese: Mimar Sinan Cad. Aslan Apt. B Blok No: 12

Yenişehir/ Dîyarbekir

Tel: 0 412 228 14 42

21ê sibatê Roja Zimanê Dayîkê yê Cîhanê ye û li hemî dinyayê bitaybetî ji alîyê gelên ku zimanê wan hatîye qedexekirin, tada dîtine û tehqîr bûne ve pîroz dibe. Sedemê ku îro wekî Roja Zimanê Dayîkê hatîye qebulkirin jî ev e ku, roja 21ê sibata 1952 de aktîvîstên zimanî yên ji gelê Bangladeşê ku pirranîya wan xwendekarên unîversîteyê bûn, gava ku ji bo zimanê xwe numayîş kirin, ji alîyê polîsan ve hatin kuştin ve dest pêdike. Ev bûyer, piştî ku dewleta Pakistanê zimanê urduyan wekî tekane zimanê resmî îlan kir, bitaybetî bi beşdarbûna xwendekaran ji alîyê aktîvîstên zimanî yên bangladeşî ve numayîş çêdibe de tê meydanê. Ji bo yadkirina van aktîvîstan û ji bo ku pêşî li windabûna bilez ya zimanan bihête girtin, ji alîyê Lijneya Zanist û Perwerdeyê ya Yekîtîya Neteweyan (UNESCO) ve roja 21ê sibatê wekî Roja Zimanê Dayîkê îlan bûye.

Armanc jî ev e ku hem aktîvîstên bangladeşî bihêne bibîranîn hem jî derheqê zimanên cihê-cihê de ku ji alîyê polîtîkayên dewletan ve têne windakirin, di warê xwecihî û gerdûnî de ferqkirinekê bînin meydanê, ziman di dezgeyên resmî de (wekî perwerdeyê) bihêne bikaranîn û muhafezekirin, bi vî şeklî pêşî li windabûna zimanan bihê girtin.

Em wekî dezgeyê DÎSA ku dixwaze kurdî di perwerdeyê û her warê rayagiştî de bi awayekî azad û wekhev bihê bikaranîn û ji bo viya têdikoşin, bi munasebeta 21ê sibatê Roja Zimanê Dayîkê, em pêwîstî pê dibînin ku dîsa îfade bikin, em ji perwerdeya li ser bingeha ziwanê dayîkê, jîyaneka pir-ziman û pir-kulturî ya demokratîk bawer dikin û piştgirîya wê dikin. Di çarçoveya programa me “Pêşî Zimanê Dayîkê” de me xebata xo ya derheqê vê rojê de ji bo zazakî dikin dîyarî ku “Atlasa Zimanên ku di Tehlukeyê de ne” yê UNESCOyê de cih digre. Pêşî em dixwazin du broşurên ku me bi zazakî amade kirine pêşkêş bikin (www.disa.org.tr).

Li roja 27 sibat 2013, saet 17:00, di Enstîtuya Lêkolînên Sîyasî û Sosyalî yê Dîyarbekirê (DÎSA) de em ê bi sernavê “Di Nîqaşên Zimanê Dayîkê û Pirzimanîyê de Dîyalektên Kurdî: Zazakî û Kurmancî” çalakîyekê çêbikin. Nivîskar Roşan Lezgîn ku hem di amadekirina van broşuran de hem jî di pêşdebirina zazakî de xwedîyê cihekî muhîm e, dê qise bike. Ger hûn jî di vê suhbetê de cihê xwe bigrin em ê gelek şa bibin.

Wext: 27 sibat 2013

Cih û Saet: DÎSA, Saete 17:00

Adres: Mimar Sinan Cad. Aslan Apt. B Blok No: 12

Yenişehir/ Dîyarbekir

Tel: 0 412 228 14 42

21 Şubat Dünya Anadili Günü ve tüm dünyada bu gün özellikle anadilleri yasaklanan, baskı altında olan ve ayrımcılığa uğrayan halklar tarafından kutlanmaktadır. Bu günün Anadili günü olarak kabul edilmesi ise 21 Şubat 1952 tarihinde Bangladeşli çoğu üniversite öğrencisi birçok aktivistin anadilleri için yaptıkları sivil bir eylemde polis tarafından öldürülmesi ile başladı. Söz konusu olay, Pakistan devletinin Urdu dilini ülkenin tek resmi dili olarak ilan etmesinden sonra özellikle öğrencilerin katılımı ile Bangladeş dili aktivistleri tarafından yapılan eylemde gerçekleşir. Bu günden sonra ölen aktivistlerin anısına ve son hızla devam etmekte olan dillerin kaybolmalarını önlemek için Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) tarafından 21 Şubat Dünya Anadili Günü ilan edilmiştir. Amaç, hem Bangladeşli aktivistleri anmak hem de dillerin çeşitli devlet politikaları yüzünden kaybolmaları hakkında yerel ve evrensel bir farkındalık yaratmak, dillerin resmi kurumlarda (eğitim gibi) kullanılarak koruma altına alınmasını sağlamak ve yeryüzündeki dilsel farklılıkların yok edilmesinin önüne geçmektir.

Kürtçe’nin eğitimde ve her türlü kamusal alanda özgür ve eşit bir şekilde kullanılması savunuculuğunu devam ettiren DİSA olarak 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle anadili temelli eğitim ve çokdilli çokkültürlü demokratik yaşama olan inancımızı ve desteğimizi yeniden dile getirme gereği duyuyoruz. UNESCO tarafından yayınlanan, “Tehlike Altındaki Diller Atlası”na göre güvensiz durumda olan Kürtçe’nin Zazaca lehçesi ile ilgili “Önce Anadili” programımız kapsamındaki çalışmalarımızı bu güne atfediyoruz. Öncelikle yayınladığımız iki yeni Zazaca broşürü sizlerle paylaşmak isteriz (www.disa.org.tr).

27 Şubat 2013 tarihinde saat 17:00’da DİSA’da “Anadili ve Çokdillilik Tartışmalarında Kürtçenin Lehçeleri: Zazaca ve Kurmancca” söyleşisi düzenleyeceğiz. Hem bu broşürlerin Zazaca’ya kazandırılmasında hem de Zazaca’nın gelişiminde önemli bir yeri olan Roşan Lezgin’in konuşmacı olduğu bu söyleşide sizleri de aramızda görmekten mutluluk duyarız.

Tarih: 27 Şubat 2013 Çarşamba

Yer ve Saat: DİSA, 17:00

Adres: Mimar Sinan cad. Aslan apt. B Blok Kat: 4 No: 12

Yenişehir/ Diyarbakır

Tel: 0 412 228 14 42

Afiş için tıklayınız.

No broşurê hewtine yê rêzebroşuranê “Verî Ziwanê Dayîke” ke kirmanckî (zazakî)de amade bîyo de des meqaleyê ca gênê. Nê meqaleyan de babetê sey qirkerdişêziwanî ke welatanê sey Bolîvya ra heta bi Peru û Hindîstan, Welatê Baskî ra heta biKatalonya de ameyê ceribnayîş yan zî tetbîqkerdiş, teberkerdişê ziwanê eqalîyetan,modelê perwerdeyê ke ziwanê dayîke bingeh gênê û perwerdeyê zafziwanîyemunaqeşe benê.Meqale û babetê ke nê meqaleyan de muanqeşe benê, neke tena persê bingehînîyê kurdan ziwanê dayîke û ziwanê dayîke de perwerdeyî anê rojeve; eynî wext debi çarnîyayîşê xo yê seba lehçeya kirdaskî û kirmanckî yê kurdkî, termînolojîyêmodernî de bîyê delîlê îspatkerdişê kapasîteya ziwanî ya nê her di lehçeyan zî.

Bi tikîne.